کلیساى سنت استپانوس در ۱۶ کیلومترى غرب جلفا و به فاصله ۳ کیلومترى کرانه جنوبى ارس و در روستاى متروکه اى به نام دره شام قرار دارد. نام کلیسا برگرفته شده از نام استپانوس شهید اول راه مسیحیت مى باشد و به علت استقرار آن در روستاى دره شام به این نام نیز خوانده مى شود.درباره تاریخ بناى کلیسا، اظهارات گوناگونى ابراز شده است. عده اى آن را از بناهاى اوائل مسیحیت، مى دانند برخى چون تاورنیه بناى آن را به دوره صفویه نسبت مى دهند. در حالى که شیوه معمارى بنا،مصالح ساختمانى و تزئینات مفصل و زیباى آن مؤید این مطلب است که کلیسا همانند و هم زمان با کلیساهائى چون طاطائوس در بین قرن چهارم تا ششم هجرى (دهم تا دوازدهم میلادى) ساخته شده است و سبک معمارى آن تلفیقى از شیوه هاى مختلف معمارى اورارتو، اشکانى و رومى است که به شیوه ارمنى نیز معروف مى باشد.این کلیسا در محوطه اى محصور از درختان و دره سرسبزى واقع شده و حصارى سنگى که بنا را احاطه نموده باروئى است بلند با هفت برج نگهبانى و پنج پشت بند استوانه اى سنگى شبیه دژهاى مستحکم دوره ساسانى و قرون اولیه اسلام است.
دروازه این بارو در وسط دیوار غربى تعبیه شده و داراى درى چوبى و آهن کوبى شده مى باشد. در پایه هاى طرفین و طاق جناغى آن، سنگ تراش با حجارى هاى ظریف به کار رفته و نقش برجسته اى از حضرت مریم (ع) و کودکى حضرت عیسى (ع) که در پیشانى طاقنماى آن به چشم مى خورد. در کلیسا به راهرو باریک و تاریکى باز مى شود. که از جنوب به دیرها و از شمال به کلیسا و از شرق به اصطبل و انبار علوفه راه دارد.
بناى کلیسا از سه قسمت تشکیل شده:
برج ناقوس:
بر روى ایوان دو طبقه اى متصل به دیوار جنوبى کلیسا قرار گرفته و داراى گنبدى هرمى شکل هشت ضلعى است که بر روى هشت ستون استوانه اى از سنگ سرخ با سرستونهاى زیبا استوار گردیده است.
پیشانى طاقهاى بین این ستونها که پا طاق گنبد برج محسوب مى شوند با نقوش برجسته فرشته، صلیب، ترنج، ستاره گل هشت پرزینت یافته است. این برج در زمان عباس میرزا نایب السلطنه مرمت شده است.
نمازخانه:
نمازخانه در زمینى به ابعاد ۱۶در۲۱ متر بنا گردیده است. در ورودى منبت کارى با تزئینات بسیار زیباى آن در وسط ضلع غربى تعبیه شده و از آثار نفیس اوایل دوره قاجاریه و احتمالاَ زمان عباس میرزا السلطنه به شماره مى آید.
حجارى پایه ها و طاقناها و نیم ستون ها و زنجیره هاى جوانب و مقرنس کارى ها و تزئینات طاق سردر به قدرى بدیع است که بى شک از شاهکارهاى هنر حجارى محسوب مى شود.
کتیبه اى از سنگ ماسه اى سرخ رنگ به خط نستعلیق بر بالاى در ورودى و زیر طاق مدخل کلیسا به چشم مى خورد که مورخ به سال ۱۲۴۵ هجرى قمرى مبنى بر خرید قریه دره شام جلفا توسط عباس میرزا ناب السلطنه فرزند فتحعلیشاه از مجبعلى بیگ نخجوانى به مبلغ سیصد تومان و وقف آن به کلیساى سنت استپانوس است.
نقش برجسته هایى از حواریون و قدیسین و فرشتگان بر پیشانی طاقنماهاى اضلاع شانزده گانه گریو گنبد که در حقیقت پاطاق گنبد و زیباى نماز خانه کلیسا محسوب مى شود مشاهده مى گردد، پوشش این گنبد به صورت هرمى با سبک خیارى سى و دو پهلوئى است که بر روى یک پلان ستاره شکل شانزده پر قرار گرفته است. داخل طاقنماهاى گریوگنبد یک در میان پنجره اى تعبیه شده که طاق هلالى تودر توئى دارد و بالاتر از پنجره، تصویر برجسته یکى از حواریون در داخل قابى چهار گوش نماى بیرونى آن را زینت مى دهد. تصور نمى رود بتوان حق توصیف طرح هاى زیبا و جالب توجه این گنبد، نقش برجسته ها، سنگ نبشته ها، مجسمه ها، ظرائف هنرى و معمارى گنبد را در این مختصر ادا نمود.
فضاى داخل کلیسا به صورت صلیب مى باشد که از سه قسمت ایوان نمازخانه و محراب تشکیل شده است. ایوان بر روى دو ستون و دو نیم ستون قرار گرفته در پشت آن و زیر گنبد اصلى نمازخانه کلیسا واقع شده است. گوشه هاى مقرنس پاطاق گنبد داراى تصاویرى رنگى است که شیوه نقاش هاى مذهبى قرن ۱۶ و ۱۷ میلادى را به یاد مى آورد.
محراب در جانب شرقى نمازخانه قرار گرفته که ۹۶ سانتیمتر از کف نمازگاه بلندتر است. ازاره محراب از سنگ مرمر است و بالاى این ازاره ها را هفت طاقنماى جناعى دو طبقه زینت مى دهد. از جمله تزئینات شگرف درون معبد سه نمازگاه سنگى انفرادى با حجارى هاى زیباست یکى از این نمازگاهها را در وسط محراب قرار داده اند و دو تاى دیگر در طرفین شمالى و جنوبى و نمازخانه بزرگ و در محاذات همدیگر قرار گرفته اند. این نمازگاهها از آثار دوره قاجار به حساب مى آیند.
اجاق دانیال: تالارى است متصل به دیوار شمالى کلیسا که ۶ متر عرض و قزیب ۲۰ متر طول دارد و به سه قسمت مساوى تقسیم مى شود:
۱- اجاق دانیال که به وسیله دیوار از تالار جدا شده و به نام دانیال از قدیسین قرن پنجم میلادى معروف است.
۲- تالار اجتماعات در وسط قرار گرفته.
۳- محل غسل تعمید در انتهاى شرقى تالار واقع است که در آن سکوى بلندى به چشم مى خورد که میز سنگى غسل تعمید در وسط آن نهاده شده است.
دیرى در کنار کلیسا وجود دارد که در چهار طرف آن اتاقهایى وجود داشته که طبقه فوقانى آن جهت استراحت مسافرین و زائرین و طبقه زیرین محل اصطبل چهار پایان آنان بوده است. این دیر فعلا در دست تعمیر است. درباره تاریخ بناى این کلیسا که یکى از شاهکارهاى معمارى است. مطالب مختلفى نوشته شده است. برخى بدون توجه به وقایع تاریخى و تاریخ تطور شیوه هاى معمارى بناى آن را تا نخستین سده هاى مسیحیت پیش برده اند در حالیکه شیوه بنا و مصالح ساختمانى و تزئینات هنرى نشان مى دهند که بناى این کلیسا همزمان با کلیساهاى آختارمار و طاطائوس احداث شده است.
صدها سنگ نبشته به زبان ارمنى در داخل و خارج بنا نصب شده است که اگر این سنگ نبشته ها به زبان فارسى ترجمه گردد بانى و معمار و تاریخ بناى کلیسا حتى قسمتهایى از تاریخ اقوامى که در این سرزمین مى زیسته اند. روشن خواهد شد. اخیراَ کارهاى مرمتى بسیارى جهت استحکام بخشى این بنا و آماده سازى آن براى بازدید جهانگردان توسط میراث فرهنگى آذربایجانشرقى صورت گرفته است و جاده سابق آن نیز به نحو مطلوبى تعریض و آسفالت گردیده است.
گناباد ، شهر کهنترین قنات جهان
شواهد بر جای مانده از محوطه های باستانی نشان از استقرار و زندگی اجتماعی انسان های پیش از تاریخ در این ناحیه دارد.گناباد به سبب قرار گرفتن در مسیر های سوق الجیشی مورد توجه حکمرانان هخامنشی بوده است. قنات گناباد که برخی احداث آن را به بهمن پسر اسفندیار پسر گشتاسب پسر سهراب نسبت می دهند موید رونق این سرزمسن در آن ادوار دیرین می باشد. این شهر در صدر اسلام « جنابد» نام داشت و از وقایع مهم در دوره اسلامی می توان به قیام امامزاده سلطان محمد عابد بردار حضرت رضا بر علیه حکام عباسی اشاره کرد. این ناحیه در دوره سلجوقی به دلیل وجود شخصیتی مبارز همچون ابونصر فاریانی وزیر طغرل بیک سوم از اهمیت خاصی برخوردار بوده است. مسجد جامع گناباد در عصر حکمرانی خوارزمشاهیان بنا گردید. و در زمان تیموریان نیز یکی از حاکم نشینان ایالات قهستان بوده. در اوایل قرن سیزدهم گروهی از اعراب شیبانی به این نواحی مهاجرت نمودند.
برخی از جاذبه ها و آثار تاریخی گناباد:
مسجد جامع گناباد:
مسجد جامع در میان شهر گناباد واقع شده و از بناهای ارزشمند دوره خوارزمشاهیان است. بنای مسجد با نقشه دو ایوانی مشتمل بر سر در تزئینی، صحن وسیع میانی، دو ایوان شمالی و جنوبی و رواق و سه شبستان ستوندار در جهات دیگر است. این مسجد دارای دو ورودی در شمال شرقی و جنوب شرقی است. مدخل جنوب شرقی در حال حاضر فاقد تزئینات است، اما در سر در ورودی شمال شرقی با طاق جناغی دارای یک حاشیه تزئینی در پا کار طاق به عرض 25 سانتی متر است که بر آن نقوش پرندگان در میان گل وبرگ گچبری شده که به احتمال زیاد مربوط به دوره قاجار است.
مسجد جامع بجستان :
این بنا در بجستان در 51 کیلومتری شمال غربی گناباد واقع شده بنای اولیه مربوط به دوره تیموری می باشد این بنا دارای دو ایوان در شمال و جنوب می باشد.
مسجد جامع جویمند:
این بنا در روستای جویمند در شهرستان گناباد و جنوب خراسان واقع گردیده و بنای اولیه آن براساس سنگ نوشته سر در سال 1040 ه ق توسط شاه حسین پنجم بناشده است.
رباط زین آباد:
این بنای ارزشمند در 60 کیلومتری غرب گناباد و به فاصله 15 کیلومتری جنوب شرقی بجستان واقع است. رباط زین آباد با وسعت تقریبی 2500 متر مربع به صورت نقشه چهار ضلعی و فضاهای معماری متفاوت توقفگاه کاروانیانی بوده است که مسیر کویر را طی می نموده اند. در اضلاع شمالی و جنوبی در هر طرف از صحن رباط فضاهایی براغی اقامت مسافران و اتاق هایی متناسب تعبیه شده است. بنا بر شواهد معماری رباط زین آباد از یادگارهای معماری عصر قاجار در گناباد است.
مزار بیدخت:
این بقعه آرامگاه بنیانگذار شعبه ای از فرقه صوفیه نعمت اللهی و قطب های آن است. این مجموعه مشتمل بر چهار صحن بزرگ بنامهای صحن پایین، بالا، کوثر و فردوس ودو حوض سنگی است.گنبد بنا آراسته به کاشیهای لقیبی و کتیبه می باشد در اطراف بنا نیز حجره هایی برای اقامت مسافران در نظر گرفته شده است.
مقبره جغتین گیسور:
در گستره دشتی وسیع در 72 کیلومتری شمال شرقی گناباد در شمال روستای گیسور، بنایی آجری و زیبا متعلق به سده هشتم هجری قرار دارد. این اثر به اشتباه مقبره جغتای پسر چنگیز خان مغول معروف شده است. اما به احتمال بسیار آرامگاه یکی از بزرگان و صاحب منصبان ایرانی است که هویت وی آشکار نگردیده است. این بنا مشتمل بر فضای چهار طاقی است و گنبدی بر فراز آن قرار داشته است. در بخش تحتانی بنا نیز محل سردابه ای شکل وجود دارد که مکان دفن متولی احتمالا در همان قسمت بوده است.
بقعه سلطان محمد عابد(ع):
این بقعه در 24 کیلو متری جنوب شهر گناباد مشرف بر کاخک بر فراز مدفن سلطان محمد بن موسی الکاظم ایجاد شده است. قرائن تاریخی این شخصیت رابرادر حضرت رضا (ع) معرفی نموده اند که بعد از شهادت آن حضرت به قصد مبارزه با حکومت مامون با یاران خود وارد خراسان گردیده و سرانجام توسط مامون عباسی در قصبه کاخک به شهادت رسید. بنابر اقوال گوناگون بنیان اولیه آرامگاه متعلق به اواخر دوره سلجوقی بوده و ساختمان فعلی پس از سالها تغییر و تحول در زمان شاه طهماسب صفوی ساخته شده است. در سال های اخیر مجموعه مرمت و سازماندهی شده است.
مجموعه معماری روستای عمرانی:
در فاصله حدود 20 کیلو متری شمال گناباد، مجموعه عظیم معماری، محصور در برج و بارو مشهاهده می شود که به «عمرانی» شهرت دارد. این روستا تا سی سال پیش مسکونی بوده و در حال حاضر هم بافت تاریخی خود را حفظ نموده و تاسیسات دفاعی و بادگیرهای آن هنوز پا برجاست. این روستا علاوه بر معابر و بقایای معماری ارزشمند سنتی دارای حمام، رباط و دو آب انبار بزرگ است که متعلق به دوران سلجوقی تا صفوی است.
قلعه دختر شوراب:
این قلعه سنگی در حدود 15 کیلو متری شهر گناباد و مشرف بر روستایی به نام شوراب واقع شده است و از ابنیه دوران پیش از اسلام و مرکب از سه فضای معماری است که تمامی آنها به صورت برآمدگی بقایای ساختمانی از شرق به غرب بر روی محدوده قلعه بنیان شده است. بخش تحتانی آن مدخل قلعه محسوب گردیده و شامل برجی مدور ، دالانهای مسقفبا دیوارهای عریض و نیم برجهای تقویت کننده است. قسمت فوقانی آن نیز اختصاص به تالار ها، اطاق های وسیع و برجهای مدور و نیم دایره ای داشته و شواهد موجود حکایت از آن دارد که قلعه مزبور در دوران اسلامی مرمت شده و گسترش یافته است.
یخدان کوثر:
این اثر معماری در حدود 4 کیلومتری شمال شرقی بیدخت در مجاورت روستای متروکه کوثر در میان اراضی کشاورزی واقع است. به طور کلی یخدان کوثر از سه بخش دیوار شرقی و غربی جوی مخصوص و محل جمع آوری یخ ها ابتیاع شده شکل گرفته است. دیوار این یخدان از خشت و چینه ایجاد شده و در پشت آن نیز جوی قرار داشته است، که آب در داخل جوی انباشته شده و در شب های سرد زمشتان به یخ تبدیل می شد، پس از آن یخ ها که بیشتر لایه لایه بوده است به چال یا محفظه نگهداری یخ منتقل می شد. پوشش محفظه یخ در یخدان کوثر به گونه ای است که ابتدا قاعده مخروطی آن با قطر بیشتر بوده و هر چه ب8ه انتهای مخروط نزدیک می شود از قطر دایره کاسته شده تا به راس آن منتهی می سود. در حاشیه بخشی از دیوار یخدان نیز اتاقکی است که مخصوص یخبان بوده است.
آسیاب های كاخك:
بقایای معماری این آسیاب ها در میان دره ای به فاصله كمی از شهر كاخك واقع است. این سازه هاكه بیشتر در مناطق كوهستانی ساخته می شد با استفاده از شیب های تند و آب سرشار قنات ها غلات اهالی را به نحوی مطلوب به آرد تبدیل می كرده است. در حال حاضر تعدادی از این آسیاب ها همچون گذشته به فعالیت خود ادامه می دهند. آبشار كاخك در كنار بقایای آسیاب ها تنها منبع اصلی انرژی چرخش «چرخ پره» بوده كه در كنار مخزن استوانه ای شكل سنگی به نام «تنوره» قرار داشته است. آب ژس از ریزش از بالای «تنوره» به شدت از محفظه ای باریك خارج شده و به بیرون فوران می كند كه در نتیجه « چرخ پره» را به گردش در آورده و از این چرخ از طریق محوری عمودی به سنگ زیرین آسیاب منتقل می شود. بر راس محور یا «تیر» قطعه ای آهنی متصل است به نام «توره» كه در حفره ایجاد شده در سنگ زیرین جای می گیرد و غلات ریخته شده در لای سنگ ها را آرد می كند. «دول» محلی است كه غلات در آن ذخیره می شود كه با استفاده از قطها ای چوبی به نام « دول چوپش» ریزش گندم از این محظه كنترل می شود. « تبلك » وسیله چوبی دیگری است كه با لرزش بر روی سنگ باعث ریزش گندم از « دول بره» می شود. در ژایان این فعالیت غله آرد شده از طریق رخنه ایجاد شده در كنار محفظه سنگ به داخل فضای گود شده گچ اندود موسوم به « پرخو» می ریزد و در آنجا انبار می شود. از دیگر قطعات آسیاب ها می توان به «پشنه» و « چوپشنه» اشاره كرد كه با استفاده از ان ها سرعت چرخش سنگ ها كم یا زیاد می شود.
قنات قصبه گناباد:
قنات قصبه گناباد به عنوان یكی از پدیده های شگفت انگیز دست ساخته انسان در طول تاریخ و نمادی از هم نوایی بشر با طبیعت، توجه بسیاری از مورخان و پژوهشگران را به خود جلب كرده است. این قنات از میان اراضی كوی شرقی گناباد از محلی معروف به « برج علی ضامن» در داخل رسوب های ریزدانه آغاز شده و از هفت كانال متصل به هم شكل گرفته است. برساس آخرین مطالعات طول این قنات 33113 متر و تعداد چاه های آن متجاوز از 470 حلقه و عمق مادر چاهآن نیز حدودا 280 تا 300 متر است. ناصر خسرو قبادیانی نخستین كسی است كه در سفرنامه اش به توصیف این قنات پرداخته و عمق چاه آن هفتصد گز و طول آن چهار فرسنگ اذكر نموده است و آنرا نیز به كیخسرو نسبت داده است. ظاهرا وی از كنار طولانی ترین رشته انشعابی این قنات به نام دولاب نو عبور نموده است. فضای داخلی قنات دارای كانال ها و تونل های اعجاب انگیزی است كه با بررسی های انجام یافته بر روی آن حفره هایی مشخص شده ظاهرا این قسمت ها برای قرار دادن چراغ و پینه سوز و وسایل روشنایی به كار رفته است. در حال حاضر میزان آبدهی این قنات 150 لیتر در ثانیه است. قطعه سفال های پراكنده در اطراف دهانه چاه ها حاكی از این است كه رشته قصبه در واقع كانال اولیه اصلی قنات گناباد بوده كه در زمان هخامنشیان حفر شده و در پی آن رشته های دیگر در مواقع خشكسالی ایجاد شده است. این پدیده می تواند با ارائه طرح مناسب به مكان توریستی بسیار جذاب و دیدنی تبدیل شود.
پل یونسی :
از ابنیه تاریخی گناباد كه بر امتداد كال شور . بر روی آن ایجاد شده، سازه ای است آجری و مستحكم موسوم به پل یونسی كه نام خود را از روستای نزدیك واقع در 55 كیلو تری شهر گناباد گرفته است، معماری این پل دارای 9 چشمه طاقی جناغی و آب برهای نیمه مدور است كه در بخشی از آن سنگ یا ملاط ساروج و قسمتهای دیگر از آجر و گچ ساخته شده است این بنای تاریخی از یادگار های معماری دوره صفویه است.
جاذبه های طبیعی:
غار سنو :
غار سنو كه در نزدیكی روستای سنو در شهرستان گناباد واقع است و از انواع غارهای آبی است به طوری كه حتی در خشكسالی های متوالی میزان آب موجود در غار تغییری نمی كند غار سنو تا حدودی شبیه به غار علی صدر همدان می باشد كه تاكنون مورد كاوش و بررسی قرار نگرفته است.
منطقه شكار ممنوع هنگام:
منطقه شكار ممنوع هنگام با وسعت بسیار در شرق گناباد قرار دارد و سیمای طبیعی آن به صورت دشتی- تپه ماهوری است. آب و هوای آن خشك و پوشش گیاهی این منطقه نیز عمدتا ایرانی و تورانی و حیات وحش ان نیز شمال آهو، قوچ و میش ، كل و بز و... است.
منطقه شكار ممنوع هلالی :
این منطقه تیر اندازی ممنوع با مساحت1200000 هتكار یكی دیگر از این كونه محدود های حفاظت شده گناباد است ككه به صورت دشتی - تپه ماهور و دارای آبو هوای خشك می باشد. علت و ضروروت وجود حفاظت از این منطقه می توان مراقبت از پوشش گیاهی از انواع ایرانی و تورانی و حیات وحش عنوان نمود.
منطقه یلاقی درب صوفه :
درب صوفه یا به قول مردم گناباد درصوفه روستای كوچكی است كه از نظر موقعیت و زیبایی محل دارای اهمیت است و در فاصله 6 كیلومتری روستای زبید و 30 كیلومتری غرب گناباد واقع است. سه طرف آن كوه مرتفع قرار دارد و مشتمل بر درخت های بسیار قوی و هوای سرد و مطبوع و آبشاری زیبا است كه حدودا 6 متر ارتفاع دارد. در انتها روستا و در دیواره یكی از كوه ها متصل به روستا فرو رفتگی به عمق 10 متر قرر دارد كه شبیه به ایوان وصفه است.
صنایع دستی:
سفال مند:
در میان صنایع دستی شهرستان گناباد سفال سازی در «مند» از اعتبار و پیشینه ای باستانی برخوردار است. بررسی ها و مطالعات باستان شناسی حكایت از آن دارد كه این هنر حداقل از هزاره سوم قبل از میلاد در این منطقه رواج داشته است. از انواع سفال ها یی كه در این مكان ساخته می شود باید به «بدل چینی»و «سفال رسی» اشاره نمود كه در طرح ها و اشكال مختلف و با تزئینات متنوع به بازر عرضه می شود.
موزه ها:
موزه گناباد در شبستان شما شرقی مسجد جامع این شهر با وسعتیدر حدود 220 متر مربع افتتاح شد. فضای داخلی این موزه داری ستون و جرزهای بسیار محكم و طاق های متعدد به طول 17 متر و عرض 11/7 متر است.
دو محراب تاریخی در این شبستان وجود دارد كه یكی از دوره ایلخانی و دیگری مربوط دوره قاجار است در این موزه نسخ خطی قران مربوط به دوران تیموری و قاجار ظروف و اشیای دوره اسلامی به نمایش در آمده است.
موزه مردم شناسی مدرسه نجومیه:
بنای این مدرسه در كوی شرقی شهر گناباد در مجاورت یكی از سردرهای ورودی مسجد جامع شهر قرار دارد. این مدرسه از یادگار های معماری اسلامی در دوره صفویه است كه نشان دهنده ارج و مقام علم و دانش در این شهر است كه به دلیل تدریس علم نجوم و افلاك در این مكان به مدرسه نجومیه نیز مشهور است. در سال 1385 به همت سازمان میراث فرهنگی و گردشگری در ایم مكان موزه مردم شناسی با موضوع آداب و روسوم حرفه و فنون برپا گردید.
بقاياي ابادي ها و قلعه هاي کوچک و بزرگ در حاشيه روستاها و شهرهاي امروز استان کرمان نشان از آن است که اين سرزمين در قلب جنوب شرقي ايران نه تنها کانون نخستين تجمع هاي انساني بوده بلکه يکي از مراکز مهم مدنيت و شکل گيري روستاها شهرها و همچنين قلمروهاي حکومتي بوده است .
سرزمين کهن و پهناور کرمان در فلات ايران از قديمي ترين کانون هاي مدنيت است.
کشف دست افريده هاي متنوع سنگي سفالي و فلزي از هزاره هاي پنجم پيش از ميلاد مسيح (ع) از تپه ها و دشت هاي اين سامان بيانگر آن است و کشف آثار گوناگون هنري و صنعتي در تپه يحيي دره موغان بافت تل ابليس جنوب کرمان اقوس شهداد و ويرانه هاي شهر دقيانوس جيرفت گواه ظهور نخستين تجلي زندگي اجتماعي در اين پهنه از زمين است .
بقاياي ابادي ها و قلعه هاي کوچک و بزرگ در حاشيه روستاها و شهرهاي امروز استان کرمان نشان از آن است که اين سرزمين در قلب جنوب شرقي ايران نه تنها کانون نخستين تجمع هاي انساني بوده بلکه يکي از مراکز مهم
مدنيت و شکل گيري روستاها شهرها و همچنين قلمروهاي حکومتي بوده است .
مردم اين سامان که الواح سومري از آنان با نام ماگان ياد کرده نه تنها در زمينه کشاورزي صنعت و هنر پيشرفته بوده اند بلکه با ديگر جوامع و تمدنها از جمله تمدنهاي بين النهرين ماورائالنهر و دره سند رابطه داشته اند.
کرمان در گذشته از سرزمين هاي با اهميت ايران به شمار مي رفته است .
بنادر جزاير و سواحل جنوب شرقي کرمان درحيطه حکومتي آن قرار داشته است و بسياري از آداب رسوم و معماري پيشينيان در اين سرزمين همچنان حفظ شده است.
ارگ بزرگ بم يکي از آثار مهم تاريخي اين استان است .
بازار ابراهيم خان کرمان که يکي از معروفترين بازارهاي کشور است در دوره زنديه ساخته شده است.
مجموعه گنج علي خان نيز که در دوره صفويه احداث شده از آثار با ارزش تاريخي استان بشمار مي رود .
استان کرمان در جنوب شرقي ايران واقع شده و از شمال با استانهاي خراسان و يزد از جنوب با استان هرمزگان از شرق با سيستان و بلوچستان و از غرب با استان فارس همسايه است.
استان کرمان پس از استان خراسان دومين استان پهناور کشور و در حدود 11 درصد از خاک ايران را در بر گرفته است .
اين استان يکي از مرتفع ترين استانهاي کشور و شهرستان بافت ان با 2250 متر ارتفاع از سطح دريا مرتفع ترين شهرستان استان است.
رشته کوههاي مرکزي در اين منطقه دشتهاي وسيع استان را از يکديگر جدا ميسازند.
اين کوهها 2 رشته عمده هستند که از شمال غربي به جنوب شرقي کشيده شدهاند و مهم ترين آن رشته کوههاي بشاگرد و کوهبنان است .
اين رشته کوهها دنباله کوههاي جندق و بيابانک هستند که تا کرمان و بم گسترش يافته اند.
شهرهاي مهم استان کرمان بافتبردسيربم، جيرفت، رفسنجان، زرند، سيرجان، شهربابک،
اين استان از نظر جاذبه هاي طبيعي نيز يکي از مناطق جالب توجه ايران است .
چشمه هاي اب معدني و گرم تفرجگاهها فضاهاي سبز ارتفاعات قله ها و جاذبه هاي ويژه کويري از جمله اين عناصر زيباي طبيعي هستند .
ييلاقات رابر ، ييلاقات ده بکري ، ييلاقات مسکون، ارگ تاريخي بم ، ارگ جديد قلعه سموران ، مقبره امير حيدر، چشمه هاي حسين آباد ،قاسم آبادو آباد آورانچشمه هاي معدني و آب گرم راينقلعه عسگرته خاتونغرغره ابارقبوجانرضاابادپاچناربيشه امامزاده شاه سليمان مسجد صباحي چشمه اب معدني باغ سنگي ارامگاه ميرزبيرشيخ نعمت الله ولي موزه هاي ضرابخانه و تفرجگاه باغ شاهزاده ماهان از مناطق ديدني استان کرمان است .
صنايع دستي استان کرمان در زندگي اقتصادي اجتماعي و فرهنگي مردم مناطق مختلف استان نقش بسزايي دارد .
مهمترين صنايع دستي استان کرمان قاليبافي است .
کرمان در آغاز قرن بيستم ميلادي يکي از معروفترين مراکز قاليبافي جهان به شمار مي آمده است چنان که در استانه جنگ جهاني اول تعداد دارهاي قالي در اين استان به بيش از پنج هزار مي رسيد .
گره رايج در قاليبافي کرمان فارسي است .
شاه عباسي افشان ترنجي خوشه برگ فرنگي درختي شکارگاه و قاب قرآني از جمله طرح هاي معروف قالي کرمان است .
در منطقه سيرجان قاليچه هايي موسوم به افشاري بافته مي شود که از معروفيت خاصي برخوردار است و پس از کوچ ايل افشار به کرمان بافت اين قاليچه ها بدست آنها انجام شد .
گليم شيريکي پيچ نيز يکي ديگر از صنايع دستي کرمان است .
شيريکي پيچ نامي است که بافندگان ايلياتي و روستايي کرمان به نوع ويژه اي از گليم مي دهند اين نوع گليم که در اصطلاح بومي با عناوين شيريکي پيچ و سوزني از آن ياد مي شود ظاهرش مانند قالي و بافت آن مانند بافت قالي مشکل و وقت گير است.
بر گرفته از سایت:هتل آنلاین
گسترش سريع و روزافزون شبكه اينترنت، به تبليغات صنعت گردشگري جنسي به ويژه جهت ساكنان اروپاي غربي و آمريكا، رونقي دوچندان بخشيده است.
در اين تبليغات خدماتي نظير تورهاي جنسي، فاحشهخانهها و سفارشات اينترنتي زنان روسپي در كشورهايي نظير تايلند، فيليپين و كوبا ارائه ميشود.
بيشك در اين وضعيت، علاوه بر گسترش قاچاق زنان و كودكان، ضربات سنگيني بر حقوق انساني زنان و كودكان وارد شده و آنها را به يك كالاي جنسي جهت مردان هوسران گردشگر، تبديل نموده است.
مبلغان تورهاي جنسي، اندامها و جنسيت زنان را در كل كره خاكي و از طريق شبكه اينترنت به حراج ميگذارند. اين شبكه، ارتباط بينالمللي جهت فروش زنان در يك بازار جهاني و به ويژه جهت مردان كشورهاي صنعتي به وجود آورده است. در دو سال گذشته، امكانات چندرسانهاي (صوت و تصوير) به شبكه اينترنت افزوده شده كه تبدل رنگ، گرافيك، عكس، انيميشن، صدا و تصاوير متحرك را ممكن نموده است.
اين ويژگيهاي پرشور و نوين اينترنت، به رشد سريع منافع تجاري در بخشهاي گوناگون شبكه منجر گرديده است كه در اين ميان «صنعت سكس» يكي از پيشگامان در استفاده از اين ويژگيهاست.
تبليغات ويژه تورهاي جنسي، فاحشهخانهها و استريپبارها (بارهايي كه در آن افرادي كاملاً برهنه ميشوند). به سهولت و بدون كمترين محدوديتي در شبكه اينترنت ارائه ميگردد. چند مثال را مرور ميكنيم: اتاقهاي گفتوگوي اينترنتي، امروزه به مكاني جهت تبادل اطلاعات در توصيهها براي گردشگريهاي جنسي و يافتن زنان روسپي در كشورهاي مختلف تبديل شده است.
اطلاعاتي نظير چگونگي سفر، قيمت هتلها، شماره تلفنها، كرايه تاكسيها، قيمت مشروبات الكلي، قميت خدمات جنسي ارائه شده و انواع آن را به راحتي ميتوانيد در اين اتاقها بيابيد.
تصاوير مستهجن اين سفرها نيز در دسترس همگان است. در تابستان 1995 يك مرد آمريكايي، براي اولين بار «تورهاي جنسي» به مقصد جمهوري دومينيكن را در شبكه اينترنت تبليغ نمود. اين تور 4 روزه با همراهي يك راهنما جهت ارائه اطلاعات كاربردي در مورد چگونگي يافتن و ارتباط با زنان روسپي و همچنين يافتن گروههاي عياشي ارائه ميشد.
اين تورها با سكس دهاني توسط يك زن جذاب كه از سوي راهنماي تور انتخاب ميشد، همراه بود و يا در تبليغات مربوط به «تعطيلات جنسي» در كاستاريكا كه با ارائه راهنماي گردشگري (زنان روسپي بومي) همراه بود، با طولاني شدن زمان تور امكان تعويض راهنماها نيز ممكن بود. شوهاي مبتذل سكسي نيز در تايلند به يكي از بخشهاي مهم گردشگري تبليغ شده در اينترنت بدل شده است. از تصاوير زنان كاملاً عريان نيز در اين تبليغات استفاده ميشود.
در يكي از تبليغات مربوط به سفر به فيليپين، كه با ارائه تصوير يك زن همراه است، وي از شما دعوت ميكند كه جهت ديدن فيليپين با وي همراه شويد! در اين تبليغات از آن كشور به عنوان مكاني جذاب و هيجانانگيز نام برده شده است. در اين تبليغات به اختصار به وجود زنان روسپي در همه جاي كشور و با ارائه ليست قيمت آنان اشاره شده است. به نظر ميرسد همه حرفها پيرامون عشق، زناشويي كودكان دور ميزند.
در تبليغاتي ديگر، ارائه يك راهنماي مؤنث اختصاصي جهت اين تورها تبليغ شده است. در اين تبليغات اشاره شده كه كليه دستمزدها بايد به مدير تور و نه زن پرداخت گردد، اما پرداخت انعام فراموش نگردد! و يا گفته ميشود كه اين زنان به سن، ظاهر و ثروت شما توجهي نخواهند كرد.
در تبليغي ديگر با ارائه ليستي مصور از زنان مختلف، آدرسهاي آنان به خريداران فروخته ميشود. همه اين تبليغات براي سودآوري فاحشهخانهها و هتلها و مشروبفروشيهاي نيز مفيد خواهند بود.
در سفارشات اينترنتي دختران برخلاف آنچه كه به عنوان يافتن همسر در كشورهاي ديگر تعبير ميشود، اكثر مردان پس از سفر به آن كشورها و ازدواج با آن دختران، آنان را ترك ميكنند.
در گردشگري جنسي و سفر به مكانهاي هيجانانگيز، افراد محدوديتهاي موجود در منازل خود را نخواهند داشت. در شهرهاي خارجي، مردان امكان همه نوع سوءاستفاده و بدرفتاري با زنان و دختران را به روشهايي كه در كشورهاي خودشان بسيار خطرناك و يا پردردسر است، خواهند داشت. براي تعدادي از مردان، جذابيت بانكوك به دليل وجود دختران بسيار جوان و روشهاي شبيه به بردهداري در آن است.
در تبليغات اينترنتي سفر به بانكوك، به رضايت مرداني كه پيش از اين به تايلند سفر كردهاند، اشاره شده است. نيروهاي پرقدرت تبعيض نژادي، آزار زنان، تسلط كشورهاي قدرتمند و استعمار اقتصادي در فروش زنان جذاب و شهواني متحد گرديدهاند. اكثر مكانهاي توريسم جنسي در نيم كره جنوبي نظير تايلند و فيليپين سالهاي آغاز فعاليت خود را با تقاضاي مربوط به زنان روسپي توسط نظاميان اشغالگر آمريكايي آغاز نموده است و با ترك ارتش آمريكا، دلالان محبت (قوادان) و كارگزاران فعال در اين صنعت بازار جديدي را براي زنان تايلندي و فيليپيني جهت تورهاي نسي به مقاصد ژاپن و اروپا پيدا كردهاند.
سود فزاينده اين تورها نصيب شركتهاي فرامليتي، خطوط هواپيمايي، هتلها و رستورانها ميگردد. با تبديل روسپيگري به يكي از انواع گردشگري ويژه مردان، اين فعاليتها به يكي از عوامل توسعه اقتصادي كشورهاي فقير بدل شده است. «صنعت گردشگري» همواره از سوي سازمان ملل متحد، بانك جهاني و گروههاي مشاورهاي ايالات متحده به عنوان يكي از راههاي ايجاد درآمد و بازپرداخت بدهيهاي خارجي كشورهاي فقير معرفي شده است.
كشورها با تعيين سياستهاي گردشگري خود، ميتوانند در صورت تمايل از گسترش روسپيگري به عنوان يك جنبه گردشگري حمايت نموده و يا از شكلگيري آن جلوگيري نمايند.
البته تعدادي از كشورها با اتكا به فروش اندامهاي زنان، به كسب درآمد روي آوردهاند. با رشد صنعت سكس، زنان و دختران بيشتري در يك شهر و يا كشور به اين سو كشيده ميشوند تا به گردشگران خارجي فروخته شوند.
در «بارهاي بانكوك» زنان و دختران اسم ندارند، بلكه شمارههايي بر لباسهاي تنگ و كوتاه آنان نصب شده است. مردان آنان را با شمارههايشان انتخاب ميكنند.
آنها كالاهايي سكسي و قابل تعويض به معناي كامل كلمه هستند. در يك تخمين گفته شده است كه 10 درصد جمعيت مؤنث تايلند در صنعت سكس فعالند. در مراكز توريسم جنسي، نظير بانكوك تقاضا براي زنان مورد استفاده در مراكز روسپيگري، از ظرفيت جمعيت بومي آن فراتر رفته و آنان قادر به تأمين زنان كافي جهت انجام تقاضاهاي گردشگري خارجي نيستند، لذا دلالان محبت و پااندازها به ساير كشورها به ويژه آنهايي كه بحرانهاي سياسي ، زنان را آسيبپذير و نيازمند نموده، روي آوردهاند.
مقامات تايلندي تخمين ميزنند كه هماكنون 20000 زن برمهاي در فاحشهخانهها فعالند كه همه ساله به تعداد آنها افزوده ميگردد. هم چنين 10000 زن از كشورهاي مستقل مشتركالمنافع و 5000 زن چيني نيز همه ساله به تايلند روي آورده ميشوند.
مرداني كه از اين سايتهاي اينترنتي استفاده ميكنند ، در يادداشتهاي خود به يكديگر، گردشگران را به بازديد از كشورهايي كه به سختي از فقر صدمه ديدهاند ، دعوت ميكنند.
با كاهش درآمد سالانه، زنان مستأصلتر گرديده و در برابر روسپيگري ، مقاومت كمتري نشان ميدهند و همچنين قيمتها براي سكس با زنان روسپي هم پايينتر ميآيد.
مردان در اكثر موارد، درآمد ميانگين مناطق را به عنوان بخشي از اطلاعات عمومي در مورد هر كشور يا شهر خاطرنشان ميكنند. اين اطلاعات جهت توضيح و توجيه اينكه چرا زنان را ميتوان به بهايي اندك در مقايسه با درآمد مردان كشورهاي صنعتي خريداري كرد، به كار ميآيد.
با رشد توريسم جنسي، شهرها و كشورها بر اساس روسپيگري در سطح جهاني با بدنامي روبهرو ميشوند. هنگامي كه محيط سرشار از خودفروشي و قوادي گردد ، همه زنان حاضر در محيطهاي بيروني به عنوان «روسپي» و همه مردان به شكل «قواد» ديده ميشوند.
در يكي از تبليغات اينترنتي كه از كوبا به عنوان مكاني جديد جهت خوشگذراني مردان اروپايي در منطقه كارائيب نام ميبرد. يك مرد در گزارش خود از كوبا مينويسد: «شما هر دختري كه بخواهيد ميتوانيد داشته باشيد. فقط در برابر او در خيابان بايستيد و از آن زن بپرسيد كه آيا تمايل داريد با من بياييد و او خواهد آمد… هداياي كوچكي نظير لباسهاي زنانه يا عطر به همراه داشته باشيد تا با شما نظير يك سلطان برخورد شود».
يك توريست ديگر در مورد كوبا مينويسد: «هر دختر غير مجرد كوبايي را ميتوانيد داشته باشيد. اكثر آنها در مورد روسپيگري چيزي نميدانند تا اينكه با يك توريست آشنا ميشوند.
«همچنين مرد ديگري در مورد اينكه چگونه يك دختر كمتر از 12 ساله را براي سكس در بانكوك بيابيد چنين مينويسد: «به دنبال مردان قواد باشيد تا دختر مورد نظر خود را بيابيد حتي اگر آن مرد نتواند به شما كمكي كند ، مرد مناسبي را به شما نشان خواهد داد».
تبديل جنسيت زن به كالا جهت فروش به هر مردي، نجابت روحي و پاكي جسماني او را كه جزء حقوق پايه هر انساني است ، از بين ميبرد. روسپيگري ، پايمال نمودن حقوق انساني زنان است. كليه مقالات ارايه شده در گردهمايي سازمانهاي غيردولتي و چهارمين كنفرانس جهاني زن در پكن ، به اين مورد اشاره نمودهاند كه يك نياز اساسي جهت پايان دادن به استثمار جهاني زنان و گردشگري جنسي احساس ميشود.
در قطعنامه كنفرانس ميخوانيم: «ما خواهان پايان دادن به تجاوزات جنسي و همه انواع استثمار جنسي و خشونت و آزار جنسي زنان و كودكان هستيم. ما همچنين خواهان پايان دادن به قاچاق زنان و كودكان به ويژه گردشگري جنسي هستيم». تبليغات اينترنتي در مورد زنان روسپي در تورهاي گردشگري جنسي ، باعث افزايش رفتارهاي اين چنيني مردان و همچنين برخورد روزافزون مردان با زنان به عنوان يك كالاي جنسي ميگردد.
اينترنت ، شبكهاي ارتباطي با سريعترين رشد و فاقد قانونمندي است. اين يك رسانه ارتباطي سريع است كه ميتواند مخاطبانش را در هر نقطه دنيا و در عرض چند دقيقه بيابد. اين عوامل ، شبكه اينترنت را به مكاني پررونق جهت قاچاق بينالمللي زنان تبديل نموده است كه موجب توسعه تجارت جهاني سكس گرديده است. هنوز هم وارد شدن و توسعهي صنعت سكس در اينترنت، به عنوان آسيبهايي قلمداد ميشود كه بر زنان وارد ميگردد.
اولين آسيب اين است كه با استثمار جنسي زنان ، حقوق انساني آنان، پايمال ميشود. كساني كه خواهان توقف اين خشونتها عليه زنان و كودكان هستند ، بايد در همه جنبهها نظير حوزههاي سياسي ، اجتماعي، اقتصادي ، محلي ، ملي و بينالمللي فعاليت نمايند تا دنيايي بسازند كه به مردان اجازه استثمار زنان و كودكان را ندهد.
بر گرفته از وبلاگ:هتلداری و گردشگری
آیا می دانستید آلمان - مصر - پاکستان - عمان - پرو - لهستان - چاد و ... همه جزو روستاهای ایران هستند!!
بله درسته. ما توی ایران سه محل به نام روستای آلمان داریم- یکی اطراف اهر - آذربایجان شرقی دومی: اطراف رشت- گیلان و سومی: اطراف شلماش- کردستان
روستای مصر - اطراف جندق - اصفهان: این روستا با سكنه اي كمتر از ۴۰ خانوار در ۴۵ كيلومتري شرق «جندق» واقع است. اين شهر كوچك كويري درست در ميانه راه دامغان به نايين و اصفهان قرار دارد. اين روستا همانند جزيرهاي كوچك در ميان درياي شنهاي روان است.
پاکستان - اطراف سیاهو - هرمزگان
عمان - اطراف رزن - همدان
پرو - اطراف شاهرود - سمنان:این روستا در 30 كيلومتري شمال شاهرود است كه از شمال به كوهكم ارتفاع و زيباي زرين كمر واز غرب به قلعه نو خرقان واز شرق به سياهكوه مشرف است حدود۳۰۰۰ نفر جمعيت دارد البته به تنهايي . و داراي آب وهوايي سرد در زمستان وخنك ودلنواز در تابستان است از آثار باستاني ان يكي قلعه تپه پرو كه در مركز روستاست و ديگري قلعه نور و همچنين يك امامزاده مي باشد مردم آن اكثرا كشاورزو عده اي نيز به دامداري مشغولند
لهستان - اطراف فومن - گیلان
چاد - اطراف سراوان - سیستان و بلوچستان
بر گرفته از وبلاگ:سفر در طبیعت ایران ،دوستم مجید اسکندری
Present Iran was historically referred to as Persia until 1935 when Reza Shah Pahlavi formally asked the international community to call the country by its native name, Iran. But In 1959 due to controversial debates over the name, it was announced that both could be used
The First inhabitants of Iran were a race of people living in western Asia. When the Aryans arrived, they gradually started mingling with the old native Asians. Aryans were a branch of the people today known as the Indo-Europeans, and are believed to be the ancestors of the people of present India, Iran, and most of Western Europe
Recent discoveries indicate that, centuries before the rise of earliest civilizations in Mesopotamia, Iran was inhabited by human. But the written history of Iran dates back to 3200 BC. It begins with the early Achaemenids, The dynasty whose under the first Iranian world empire blossomed
Cyrus the Great was the founder of the empire and he is the first to establish the charter of human rights. In this period Iran stretched from the Aegean coast of Asia Minor to Afghanistan, as well as south to Egypt.The Achaeamenid Empire was overthrown by Alexander the Great in 330 BC and was followed by The Seleucid Greek Dynasty
After the Seleucids, we witness about dozen successive dynasties reigning over the country, Dynasties such as Parthian, Sassanid, Samanid, Ghaznavid, Safavid, Zand, Afsharid, Qajar and Pahlavi. In 641 Arabs conquered Iran and launched a new vicissitudinous era. Persians, who were the followers of Zoroaster, gradually turned to Islam and it was in Safavid period when Shiite Islam became the official religion of Iran
Since Qajar dynasty on, due to the inefficiency of the rulers, Iran intensely begins to decline and gets smaller and smaller. The growing corruption of the Qajar monarchy led to a constitutional revolution in 1905-1906. The Constitutional Revolution marked the end of the medieval period in Iran, but the constitution remained a dead letter.
During World Wars I and II the occupation of Iran by Russian, British, and Ottoman troops was a blow from which the government never effectively recovered.
In 1979, the nation, under the leadership of Ayatollah Khomeini, erupted into revolution and the current Islamic republic of Iran was founded
Throughout Iran's long history, in spite of different devastating invasions and occupations by Arabs, Turks, Mongols, British, Russians, and others, the country has always maintained its national identity and has developed as a distinct political and cultural entity
With a long-standing and proud civilization, Persian culture is among the richest in the world. Two and a half millennia of inspiring literature, thousands of poets and writers, magnificent and impressive architecture, live customs dating back to Zoroastrians over 3000 years ago, and other unique characteristics of the nation are rivaled by only a few countries.
Throughout the history, this grand treasure of Persia was gradually transferred to eastern and western nations. Iran's significant contribution into the world civilization in many respects is indispensable. Many ceremonies of the ancient Persians are the basis of western celebrations.
Among the ceremonies still being held are Norouz, Charshanbeh Suri, Sizdah Bedar, Yalda Night and Haft Sin. Sitting around Haft Sin and reciting Hafez, visiting family and friends during Norouz celebration, night of Charshanbeh Suri and jumping over the bonfire in the hope of getting rid of all illnesses and misfortunes, spending Sizdah Bedar, the 13th day of the New Year, in nature, are old interesting traditions coming from the Achaemenid Empire.
Another eminent feature of Persian culture is art. In fact culture and art are two closely interwoven concepts forming the soul of human civilizations. Persian exquisite carpets, subtle soulful classic music, outstanding tile work of unique blue mosques, old influential architectural style and countless brilliant literary works are famous in the world.
Persian or Farsi, is one of the world's oldest languages still in use today, and is known to have one of the most powerful literary traditions and potentials. Persian poetry with masterpieces of Saadi, Hafiz, Rumi and Omar Khayyam is well known around the world.
As all Persians are quick to point out, Farsi is not related to Arabic, it is a member of the Indo-European family of languages.
One more art intertwined with Persian culture, worth mentioning, is the art of cooking. Persian foods, accompanied by herbs and spices are product of the creativity, skill and patience of many generations of cooks.
Once you try a Persian food such as, Chelow Kabab, Ghormeh Sabzi, Gheimeh or Abgusht it will be hard for you to do without Persian food.
Undoubtedly, in this melting pot of civilization everybody will be overwhelmed by the beauties of the country and the depth of nation's colorful and lively culture.
Location
Iran is a country in southwestern Asia, located on the eastern side of the Persian Gulf. It lies at the easternmost edge of the geographic and cultural region known as the Middle East.
More than half of Iran's international border of 4,430 km is coastline, including 740 km along the Caspian Sea in the north and 1,700 km along the Persian Gulf and Oman Sea in the south. Bandar-e-Abbas is the largest harbor in the south of Iran located on the Strait of Hormoz, the narrow passage separating the Persian Gulf and Oman Sea through which tens of oil tankers are heading for various destinations in different corners of the world everyday.
Seasons
Iran is one of the few countries that have all four distinguished seasons. And at any time of the year, in each section of the country, one of the four seasons is visible. Iran's variety in terms of temperature, humidity and rainfall differs from place to place and season to season. Length of the seasons differs in different regions.
Natural Regions
One of the world's most mountainous countries, Iran contains two major ranges of mountains, the Alborz with the highest peak in Asia west of the Himalayas, Damavand (5671 m above sea level) and the Zagros that cuts across the country for more than 1,600 km extending from north west to the south east of the country. The peaks exceeding 2,300 m in these two ranges capture a considerable amount of moisture coming either from the Caspian Sea southward or the Mediterranean eastward.
Deserts of Iran
Iran is situated in a high-altitude plateau surrounded by connected ranges of mountains. The well-known deserts of Iran are at two major regions: 1) Dasht-e-Kavir, and 2) Kavir-e-Lut. They are both some of the most arid and maybe hottest areas of their kinds in the world.
The desert Pits of Iran
Kavir-e-Lut is the largest pit inside the Iranian plateau and probably one of the largest ones in the world. Kavir-e-Lut is a pit formed by broken layers of the earth.
Mountains of Iran
The whole area of Iran can be divided in to four parts: 1/2 mountains as one part, and 1/4 deserts and 1/4 fertile plains as the other part. There are two major ranges of mountains called the Alborz and the Zagros.
- The Alborz have been extended all the way from Azerbaijan to Afghanistan passing through the southern part of the Caspian Sea.
- The Zagros have covered a region from Azerbaijan to the west and SE of the country.
The highest peak of Iran (Middle East) called "Damavand", 5671m ASL. It is a burned-out volcano with a crater of 400m width. At times, sulfur gas ascends to the top and covers the peak like clouds.
Rivers of Iran
There is a vastly extended network of rivers in Iran most of which seasonally are filled with water. Some permanent rivers run from the Alborz or the Zagros to the Caspian Sea, Persian Gulf and Oman Sea. Some temporary rivers either run into a body of water or get dried before reaching any watershed.
Sea, Gulf & Lakes of Iran
Persian Gulf is situated at the south of Iran. It is almost 900km long from the Strait of Hormoz to Arvand Rud, the border river between Iran and Iraq. The Persian Gulf is one of the warmest bodies of water in the entire Middle East.
Oman Sea, situated at the south of Iran, connects the Persian Gulf to the Indian Ocean. With an approximate area of 903,000 km?, the Oman Sea is surrounded by Iran and Pakistan at the north, Deccan peninsula at the east and Arabia peninsula at the west.
Iran has got small ports at its shorelines with the Oman Sea like Chabahar, Gavater and Jask.
Since antiquity, the Strait of Hormoz and the Oman Sea have always been strategic waterways. Today, tens of gigantic oil tankers carry oil everyday from the countries in the region through this route to different parts of the world.
With an area of approximately 371,000sq.km, Caspian Sea in the largest body of inland water all over the world, which is situated at the north of Iran. Its neighboring countries are Iran at the South, Turkmenistan at the SE, Kazakhstan at the NE and north, Russia at the NW and Azerbaijan at the SW.
The Iranian shorelines are approximately 992km from the East to the West. The average level of of the Caspian Sea is 28m below sea level. There are geographic areas born at the Iranian shorelines because of the changes in the level of the sea, like Miankaleh Peninsula, Ashuradeh IslandHossein Qolly Bay, Gorgan Bay and Anzaly Bay.
There are permanent and temporary lakes in Iran depending on the amount of water in them in different seasons. Such as Uromiyeh Lake, Zaribar Lake, Hamun Lake, Parishan Lake and Maharlu Lake.
